Қазақстан Республикасы мен Канада арасындағы қатынастар

 

Жалпы мәліметтер

1992 жылғы 10 сәуір - Қазақстан мен Канада арасында дипломатиялық қарым-қатынастар орнатылды.

1994 жылы Қазақстан Республикасындағы Канаданың дипломатиялық миссиясы ашылды, 1995 жылы Елшілік мәртебесін иеленді.

2008 жылғы мамырдан бастап  Қазақстан Республикасының Канададағы Елшілігі жұмыс істейді.

2012 жылдың қаңтар айынан Қазақстан Республикасыныың Канададағы Елшісі болып Константин Жигалов тағайындалды.

2012 жылдың тамызынан Қазақстан Республикасындағы Канаданың Төтенше және Өкілетті Елшісі болып Шон Стайл тағайындалды.

Саяси ынтымақтастық

Қазақстан мен Канада арасындағы ынтымақтастыққа жаңа серпін берген маңызды оқиғалардың бірі ҚР Президенті Н.Назарбаевтың 2003 жылғы Канадаға сапары болды.

Қазақстан-Канада қарым-қатынастарының дамуы жоғары деңгейде талқыланады, соның ішінде 2010 жылғы Лиссабондағы НАТО Саммиті және 2013 жылғы Санкт-Петербургтегі «G20» Саммиті кезінде ҚР Президенті Н.Назарбаев пен  Канаданың Премьер-министрі С.Харпермен кездесуі өтті.

2013 жылғы қараша айында Елбасы Қазақстанға алғашқы ресми сапары кезінде Канаданың Сыртқы істер министрі Дж.Бэрдті қабылдады.

Парламентаралық байланыстар

Екі елдің Парламентінде елдер арасындағы парламентаралық қатынастар мен екіжақты ынтымақтастықты кеңейту мақсатында достық топтары жұмыс атқарады. 

Сондай-ақ, екі елдің парламентарийлері арасында жүйелі түрде екіжақты сапарлар  жасалады және парламентаралық бірлестіктер шеңберіндегі байланыстар қарқын алып келеді.

Сауда-экономикалық ынтымақтастық

Қазақстан - ТМД елдері, Орталық және Шығыс Еуропа елдері арасындағы Канаданың басты сауда әріптесі, ал Канада – екі Америка елдері ішіндегі Қазақстанның басты сауда әріптесі болып табылады.

2015 жылы екіжақты сауда көлемі $2,87 млрд. құрады (соның ішінде экспорт – $2,63 млрд., импорт – $233,8 млн.).

Қазақстаннан баратын экспорт құрылымы іс жүзінде біртекті және шикі мұнай мен мұнай өнімдерінен (бүкіл қазақстандық экспорттың 94%-ын құрайды), химиялық радиоактивті элементтер мен изотоптардан (6%) құралады.

Канададан келетін импорт әртүрлі, ауылшаруашылық машиналары (бүкіл канадалық имтпорттың 18%-ын құрайды), ұшу аппараттары (ұшақтар, тікұшақтар – 10%), тракторлар (9%), жеңіл автокөліктер (5,6%), жүктерді тасымалдауға арналған көлік құралдары (3,5%), тірі ірі қара мал (3,6 %), дәрілік құралдар (2%), қара металлдан жасалған өнімдер (2,3%), жұмыс құралдары (2%), сұйық сорғылар (2,3%) және т.б. тауар түрлерінен тұрады.

Қазақстанда канадалық капиталдың қатысуымен 170 компания және 40 канадалық компания өкілдіктері тіркелген. Кәсіпорындар экономиканың тау-кен өнеркәсібі,  ауылшаруашылығы, инженерлік іс, құрылыс, сәулеттік дизайн, білім беру сияқты салаларында жұмыс істейді. Екіжақты ынтымақтастық ішінде уран секторы мен ауыл шаруашылығы саласының келешегі зор деп айтуға болады.

Гуманитарлық ынтымақтастық

Қазіргі уақытта канадалық жоғарғы оқу орындарында «Болашақ» бағдарламасы бойынша 150-ге жуық қазақстандық студенттер білім алып жатыр. Оңтүстік Альберта институты мен Атырау қ. Мұнай-газ саласындағы өңіраралық кәсіби даярлау және қайта даярлау орталығы арасында, сондай-ақ Қ.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ мен Алгонкалық қолданбалы ғылымдар мен технологиялар жоғарғы оқу орны арасында тығыз ынтымақастық орнаған.

Екіжақты қарым-қатынастағы шарттық-құқықтық база

Осы уақытқа дейінгі құрылған шарттық-құқықтық база ішіне Экономикалық ынтымақтастық туралы декларация (1992 ж.), Өзара түсіністік қағидалары туралы декларация (1995 ж.), Өзара сауда жасасу туралы келісім (1997 жылдан бастап қолданылады), Қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісім (1998 жылы күшіне енді), Қазақстан-Канада екіжақты экономикалық әріптестікті нығайту туралы  бірлескен жоспар (2003ж.), сондай-ақ ҚР Индустрия және сауда минстрлігі мен Канаданың Сыртқы істер және халықаралық сауда министрлігі арасындағы экономикалық ынтымақтастық, сауда және инвестиция саласындағы өзара түсіністік туралы меморандум (2009 ж.), ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Канаданың Ауыл шаруашылық және азық-түлік министрлігі арасындағы өзара түсіністік туралы меморандум (2012 ж.), ҚР Үкіметі мен Канада Үкіметі арасындағы атом энергиясын бейбіт мақсатта қолдану туралы келісім (2013 ж.).

Туризм

Канаданың Оттава және Торонто қалаларында Қазақстанның консулдық хабарламалары жұмыс істейді. Сонымен қатар, Қазақстан  азаматтары үшін Канадаға саяхаттау үшін алынатын визалардың ұзақ мерзімде жасалуымен қиындатылған, олар аталған құжаттарды алу үшін Мәскеудегі Канада Елшілігіне баруға мәжбүр. Астанадағы Канада Елшілігі визалар берумен айналыспайды. 

 

 

Қосылған : 27.05.2015, 12:39, Өзгертілген : 29.05.2015, 10:15